Nil Nehri
Nil Nehri

Hurghada’dan 5-6 saatlik, yorucu bir yolculuğun ardından Teb’in eski Mısır zamanındaki başkenti olan Luxor’a geldik.Yolculuğu Gobus firmasıyla yaptık ve bilet için 90 Pound ödedik.Şehre gelince ilk iş olarak bir yere oturduk ve kendimize birer tane tropikal meyve kokteyli söyledik.Bu sırada ne yapacağımızla ilgili planlar yapmaya başladık,çünkü internetten otel rezervasyonu vb. hiçbir şey yapmamıştık.Tam o sırada; amacı bize otel tanıtımı yapmak olan bir adam, yanımıza yaklaştı.Güzel bir pazarlıkla otelimizi, booking vb. sitelerden çok daha ucuza getirdik.Otelimize yerleşip biraz dinlendikten sonra şehri keşfe çıktık.Buraya gelince ilk olarak ana meydana bakan bir kafeye oturun ve taze nane çayınızı yudumlayın.

cafeview
Manzaraya karşı nane çayı içerken
Luksor Tapınağı
Luksor Tapınağı

Şehirde gezilecek yerleri 2 ana bölüme ayırabiliriz.İlki Luksor’a ayak bastığınız taraf.Burada Luksor ve Karnak tapınakları bulunuyor.Ayrıca Luksor Müzesi de bu tarafta ;ama bizim buraya uğrayacak vaktimiz olmadı.2 tapınak da birbirine oldukça yakın.Kendiniz yürüyerek gezebilirsiniz.Boşu boşuna taksicilere,tur acentelerine para kaptırmayın.Zaten tapınaklar, çift tarafı sfenx heykelleriyle çevrili yaklaşık 3 kilometre uzunluğundaki egzotik bir yolla birbirine bağlanmış durumda.Bu tarafı iyi bir planla 1 tam günde gezmeniz mümkündür.

Luksor Tapınağı
Luksor Tapınağı

Nil’in diğer tarafında Krallar Vadisi,Dev Memnon Heykelleri,Hatşepsut Tapınağı ve daha birçok tarihi yer bulunuyor.Şehrin bu tarafına geçmek için nehirde hizmet veren büyük tekneleri kullanabilirsiniz.Fiyat da gayet ucuz:sadece 2 Pound.Taksicilerden asla tur almamanızı tavsiye ediyorum.Hepsinin amacı genelde sizi kazıklamak oluyor.Belki az kazıklarlar belki çok ama mutlaka kazıklıyorlar.Biz karşıya geçtikten sonra bizi yukarıda bahsettiğim 3 tapınağa götürecek taksiyi sadece 70 Pound gibi bir fiyata ayarladık.Tapınaklardaki beklemeler vb. her şey de bu fiyata dahil.Eğer şehrin diğer tarafından bir taksiyle anlaşsaydık bize tahminen 500 Pound kadar fiyat çekerdi.

Hatşepsut Tapınağı
Hatşepsut Tapınağı

Taksici ve acentelerden kurtardığınız paranın küçük bir kısmıyla da, tapınaklarda kendinize rehber tutabilirsiniz.Bu rehberler genelde üniversite lisans veya yüksek lisans öğrencileri oluyor.Hem okumalarına yardım etmiş olursunuz hem de gerçek arkeologlardan tarih dersi almış olursunuz.(100 Pound civarında istiyorlar.Biz pazarlık filan da yapmamıştık.)Karnak tapınağındaki rehberimiz olan Elinour sonra bizi nehrin karşı kıyısındaki bütün tapınaklara götürdü,gezdirdi ve rehberlik yaptı.Karşılığında da ısrar ettiğimiz halde hiç para almadı.Elinour’un ailesi Türk’müş ve milletimizi çok seviyormuş.Bol bol sohbet ettik.Ayrıca Mısır’ın diğer şehirlerinde de telefonla da olsa bize büyük yardımı dokundu.Yukarıda Mısırlı taksicilerle ilgili söylediği söz de aslında ona ait. 🙂

nile
Nil’den karşıya geçerken

Luksor Tapınağı:

Büyük tanrı Amon-Ra için III. Amenhotep tarafından M.Ö. 14. yüzyılda inşaatına başlanmıştır.Sonradan çeşitli firavunların da eklemeleriyle günümüze ulaşmıştır.Giriş ücreti tam 100 pound,öğrenci ise 50 pound(2018).

luxortemple
Luksor Tapınağı

Karnak Tapınağı:

M.Ö. 14. yüzyılda yine III. Amenhotep tarafından inşaatına başlanan dünyanın en büyük dini yapılarından biri olan Karnak Tapınak kompleksinin yapımı 2000 yıldan fazla sürmüştür.İmparatorluk boyunca firavunlar, tarihe iz bırakmak için tapınağa yeni eklemeler yapmayı ihmal etmemiş.Tapınakta 2 tane de obelisk bulunuyor: ilki 32 metre yüksekliğiyle Hatşepsut obeliski ve diğeri 22 metre yüksekliğiyle I. Tuthmosis obeliski.Dikilitaşlar tek parça devasa granit bloklarından oyularak yapılırmış.Dünyadaki önemli başkentlerde bulunan diğer obeliskler de tahmin edebileceğiniz gibi Mısır orijinli.

relief
Renkler binlerce yıl kaybolmadan kalabilmiş.

Tapınağın duvar ve sütunlarında sayısız an tasvir edilmiş durumda.Mısır tarih yazıcılığına oldukça fazla önem verirmiş.Bu tasvirlerden biri de bir kolu ve bir bacağı olmayan büyük üreme organlı bir adama ait.Adı Amon-Min.Efsaneye göre büyük bir savaş öncesi şehirdeki bütün erkekler cepheye gider.Kral şehirde sadece bir erkeği ortama göz kulak olması için bırakır.Sonra savaş biter ve insanlar şehre geri döner.Kral döndüğünde bir de ne görsün!Şehirdeki bütün kadınlar hamile.Bunun üzerine bu adamın bir kolunu ve bir bacağını kesip onu şehrin dışına çöle atıp, ölüme terkederler ;ama ölmek ne kelime adamı attıkları çöl zaman geçtikçe yeşermeye,o kurak topraklarda ağaçlar çıkmaya başlamış.Bunu gören kral, biz büyük bir hata yaptık bu adamda tanrısal bir güç var diye düşünmüş ve onu tekrar şehre almışlar ve adamımız Mısır’ın fertilite tanrısı olmuş.

Çift Obelisk
Çift Obelisk

Çok büyük bir alana kurulu olan tapınak kompleksinde ayrıca, zamanında suyu Nil Nehri’nden doğal olarak dolan bir göl ve etrafında 7 kere dönüldüğünde dilekleri gerçekleştirdiğine inanılan granitten dev bir kutsal Mısır böceği heykeli var.Giriş ücreti tam 120 pound,öğrenci 60 pound(2018).

obelisk
Yakından bakınca granitin aslında tek bir mineralden oluşmadığı anlaşılıyor.Siyah olanlar mika,beyazlar kuvars ve turuncular da feldspat kristali.

Hatşepsut Tapınağı:

Firavun 2. Thutmose aniden ölünce, tahta firavunun doğal varisi olan 3. Thutmose geçecekti;ama yaşı çok küçük olduğu için yönetimi üvey annesi Hatşepsut almış ve sonra da baş rahibin de desteğiyle(baş rahip tanrıdan haber almış ve kraliçeyi firavunluk sınıfına yükseltmiş.) ülkeyi uzun bir süre o yönetmiştir.Mısır tarihinin ilk kadın Firavunu ve tarihe geçen ilk kadın olmuştur.Hatşepsut zaten betimlemelerde de firavun sakalıyla bir erkek gibi tasvir edilmiştir(Firavun olduğundan dolayı).Güçlü ve zeki bir kadın olan Hatşepsut öldükten sonra yerine 3. Thutmose gelmiş ve tahtta kaldığı süre boyunca Hatşepsut’un izlerini silmeye çalışmış.Rölyeflerinin yüzünü kazıtmış,heykellerini yıktırmış,tapınaklardan ismini sildirmiş…Sadece babası için yaptırdığı dikilitaş kalmış ;ama onun da etrafını bloklarla çevirmiş.Bunca uğraşa rağmen kraliçeyi tarihten silememesi bize onun ne kadar zeki bir kadın olduğunu gösteriyor.Hatşepsut’un ölüm nedeninin kemik kanseri olduğu düşünülüyor.Bazı kişiler ise kraliçenin zehir içerek intihar ettiğini iddia ediyor.

Hatşepsut Tapınağı
Hatşepsut Tapınağı

Eski Mısırlılar dünyanın en güzel topraklarının kendilerinde olduğunu düşünür ve başka ülkelere pek gitmezlermiş.Giderlerse de bunun amacı, kendi topraklarında bulunmayan baharatları,odun ve rahipler için leopar derisi vb. getirmek olurmuş.Mısır’da yetişen hurma ağaçları inşaat alanında kullanılamadığından Biblos’tan sedir ağacı getiriyorlarmış.

M.Ö. 1477 yıllarında Kraliçe Hatshepsut gizemli Punt topraklarına denizaşırı bir keşif gezisi yaptırmış.Bu keşif gezisinin rölyefleri şu anda Hapşetsup Tapınağının duvarlarını süslüyor.Tasvirlere bakarsak her biri 20 küsür metrelik 5 geminin altın,tropikal ağaçlar ve otantik hayvanlarla yüklü olduğunu görebiliyoruz.Bu rölyefler Eski Mısırlıların açık denizlerde de oldukça tecrübeli olduğunun bir kanıtı aslında.Giriş ücreti tam 80 pound,öğrenci ise 40 pound(2018).

hatşepsut
Tapınak ve civarı uzaktan da oldukça heybetli.

Krallar Vadisi:

Piramitlerdeki mezar soygunlarının artması üzerine yeni alternatifler arayan Mısırlılar, milattan önce 16. ve 11. yüzyıllar arasında yarım milenyumluk bir süre boyunca firavunları ve güçlü soyluları günümüz adıyla Krallar Vadisi denen bölgeye yer altındaki gizli mezarlara gömmüşler.Şuanda keşfedilen 63 tane mezar bulunan alanda ilk gömülen firavun ise I. Tuthmosis’dir.Bölgedeki arkeolojik keşif çalışmaları ise hala devam etmektedir.

Firavun öldükten sonra kalbi hariç bütün iç organları vücudundan ayrılır, kanopik denilen organlara özel kavanozlara alınırmış.Mesela mide çakal başlı tanrı Duamutef’in koruduğuna inanılan çakal kavanozunda,karaciğer insan başlı tanrı olan İmseti’nin kavanozuna,akciğerler babun başlı tanrı Hapi’nin kavanozuna,bağırsaklar ise şahin başlı tanrı Kebehsenuef’in kavanozuna konulur;beyin ise burundan sokulan bir demir parçasının kafatasını delmesi suretiyle dışarıya akıtılırmış.Bunlardan sonra vücut Natron tuzunda bir ay kadar kurumaya bırakılır sonra da özel mumya kumaşına sarılırmış.Sargıların arasına firavuna sonraki yaşamında yardımcı olacak olan ölüler kitabı ve onu orada kötü ruhlardan koruyacak olan büyülü tılsım ve mücevherler de konulurmuş.Bu işlemler toplamda 70 gün civarında sürermiş.

Ölüler kitabının içindeki büyüler firavunun ruhunun farklı biçimlere girmesine ve mezarına girip çıkabilmesini sağlıyormuş.Bir kişi öldükten sonra  kalbi gerçeğin tüyü ile eşit kollu terazide tartılırmış.Bu işlemi çakal başlı tanrı Anubis yapar ve ibis kuşu başlı tanrı Thot kararı yazarmış.Eğer kalp gerçekten hafif gelirse ruh Osiris’in diyarına geçebilir;tam tersi olursa da ruh timsah başlı yiyici Ammat tarafından yutulurmuş.

Tutankamon(mumyası ve som altından lahiti burada bulunuyor,altın maskesi ve diğer eşyaları ise Kahire Müzesine götürülmüş),II. Ramses ve I. Seti’nin de dahil olduğu birçok ünlü firavunun mezarı bu bölgede bulunmuştur.Bölgedeki mezarlar bazen turizme kapatılabiliyor.Mesela ben oradayken II. Ramses’i ziyaret etmek yasaktı.

Giriş ücretleri değişkenlik gösterebiliyor.2018 yılı için tam 160 pound,öğrenci ise 80 pound civarıydı.Tabi bu fiyata ünlü mumyalar dahil değil,mesela ben Tutankamon için ayrıca 100 pound(öğrenci) ödemiştim.Gelmeden önce internetten bir bakın derim.

Nehir Kıyısı
Nehir Kıyısı

Dev Memnon Heykelleri:

Krallar vadisinden Luksor’a dönerken uğradığımız heykellerin tarihinin 3500 yıl önceye kadar dayandığı düşünülüyor.750 ton ağırlığındaki ve 18 metre yüksekliğindeki kuvarsit kum taşından yapılma heykeller zaman içindeki depremlerden nasibini almış.Heykellerle birlikte firavun III. Amenhotep’ın mezarı için yapılan tapınak günümüze kadar ulaşamamış.Bu heykeller eskiden firavunun tapınağının bekçileriymiş.Geçmişte şafak vaktinde heykellerin şarkı söylediği söylenirmiş.Bu ise gece-gündüz sıcaklık farkının yüksek olmasından dolayı meydana gelen genleşmeden kaynaklanıyor olabilir.

Dev Memnon Heykelleri
Dev Memnon Heykelleri

Tavsiyeler:

Öğrenci kimliğinizi mutlaka yanınızda bulundurun.Böylece tapınak girişlerinde %50 indirimden yararlanabilirsiniz.Şu an için uluslararası öğrenci kimliğine gerek yok.

Tapınakların içinde vb. yerlerde fotoğraf çekmek istiyorsanız 300 pound gibi oldukça yüksek bir meblağ ödemeniz gerekiyor.Mezar odalarından çıkarken bazen telefonunuzu kontrol etmek isteyebiliyorlar.Duruma rağmen içeride fotoğraf çekip görevlilerin ellerine 20-30 pound tutuşturanlar da yok değil.Hatta verilen rüşvete para üstü bile veriliyor.Ne yazık ki durum böyle.

Bölgeye Hurghada’dan günübirlik turlarla da gelebilirsiniz.

Orta Doğu
Orta Doğu 🙁
Arka sokaklar
Arka sokaklar

Bir sonraki yazım Aswan için tıklayın.

Diğer Mısır yazılarım için tıklayın.

CEVAP VER

Yorumunuzu girin
Adınızı girin